لبنان درآستانۀ جنگ داخلی

لبنان درآستانۀ جنگ داخلی

لبنان دریکی ازحساس ترین لحظات تاریخ معاصر خود قراردارد. پس ازسالها بحران اقتصادی ، فلج نهادی ، ودرگیریهای پی درپی درامتداد مرزجنوبی، بحث دربارۀ مقاومت شیعه ، یکباردیگربه محورسیاست ملی تبدیل شده است. درحالیکه بخشهائی از دولت وبازیگران بین المللی ، برهمکاری بااسرائیل برای کاهش یاحذف نقش نظامی حزب الله درلبنان اصرارمی ورزند ، بسیاری ازتحلیلگران نگران هستند که این استراتژی ممکن است دقیقاً نتیجۀ معکوس به باربیاورد. یعنی موجب سوق دادن کشوربه سوی مرحلۀ جدیدی ازبی ثباتی گردد. حزب الله ، دولت لبنان را " ناتوان ودرحال تبانی بااسرائیل برای نابودی این گروه" ارزیابی می کند. کارشناسان معتقدند که درمواجهه بااین تهدید وجودی ، حزب الله ممکن است برای سرنگونی دولت لبنان تلاش کند. لغوناگهانی سفراخیر نخست وزیرلبنان به آمریکا واستقرار نیروهای مسلح لبنان دربیروت، شایعاتی را دربارۀ طرح کودتای حزب الله مطرح کرد. (1)

جزئیات بیشتر درباره لبنان درآستانۀ جنگ داخلی

لبنان، الله، داخلی، دولت، اسرائیل

فرض براین است که ثبات هرکشور ، به انحصارمطلق زور دردست دولت بستگی دارد. این اصل ، برمدل کلاسیک دولت مدرن منطبق می باشد. بااینحال درعمل ، شرائط لبنان بسیارپیچیده تراست. نظام سیاسی این کشور ، همچنان حول یک تعادل ظریف فرقه ای شکل گرفته است. درحالیکه ارتش لبنان بامحدودیتهای بودجه ای ، فناوری وعملیاتی مواجه است که ازتوانائی مقابله با چالشهای امنیتی کشورمی کاهد ، اصراربرخلع سلاح سریع حزب الله دراین مقطع ،، بدون اجماع ملی گسترده ، ازنظر جامعۀ شیعه بعنوان تلاش برای تغییریکجانبۀ تعادل سیاسی داخلی لبنان تلقّی می شود. این برداشت را ، بی تفاوتی دولت لبنان نسبت به حملات مداوم اسرائیل به جنوب این کشوروبیروت ، تقویت می کند. عامل دیگری که نادیده گرفته می شود این است که حزب الله مدتهاست که دیگرفقط یک سازمان مسلح نیست. درطول دهه ها ، این گروه یک شبکۀ اجتماعی ، سیاسی ونهادی گسترده ایجاد کرده ودردولتها ، انتخابات وابتکارات اجتماعی مشارکت داشته است.لذا چه با نقش حزب الله موافق باشیم چه نباشیم ، این گروه ، یک بازیگرریشه دار درجامعۀ لبنان است که نفوذ آن بسیارفراتر ازحوضۀ نظامی است. تحلیل هائی که این واقعیت رانادیده بگیرند ، به خطربرانگیختن مقاومت سیاسی وافزایش بیشتر چند پارگی کشور دامن می زنند.

تظاهرات هفته های اخیر ، لبنان رابه لرزه درآورده است وبه وضوح نشان می دهد که تنش های داخلی به کدام سمت خطرناک می رود. بنظرمی رسد دولت لبنان متعهد به اجرای اقدامات مورد نظراسرائیل علیه حزب الله است درحالیکه همزمان ازبکارگیری نیروهای مسلح منظم علیه خشونت صهیونیستها خودداری می کند. درنتیجه ، کشورامنون به دو دستۀ موافقان ومخالفان حزب الله تقسیم شده است- شکافی که ازخطوط مذهبی فراترمی رود ومسیحیان و سنّی ها رانیز به دوطرف منازعه تقسیم کرده است. اخیراً لبنان وارد مرحله ای شده که می توان آنرا "مرحلۀ پیش ازجنگ داخلی " نامید. هواداران حزب الله ، علیه موضع دولت به خیابانها آمده اند و دولت باخشونت به آنها پاسخ می دهد. بحران درحال تشدید است وتحلیلگران رابرآن داشته تادربارۀ احتمال ازسرگیری درگیریهای داخلی درلبنان هشداردهند. جنگ داخلی اول لبنان درسال 1975 بادرگیری بین افراد مسلح مسیحی ومبارزان فلسطینی آغازشد وسپس گسترش یافت وجوامع دیگررانیزدرگیرکرد. بیروت ، به شهری جنگزده تبدیل شد. اسرائیل به جنوب لبنان حمله کرد وآنجا رااشغال نمود که مشابه سرزمینی است که به تازگی اشغال کرده است. نیروهای سوریه نیزبه مدت 5 سال درلبنان حضوریافتند. دراوج این جنگ داخلی ، حزب الله تاسیس شد وتنها گروهی بود که پس ازپایان جنگ داخلی ، سلاح خود راحفظ کرد وپس ازعقب نشینی اسرائیل ازخاک لبنان ، زرادخانۀ خود را گسترش داد و نفوذ خویش را درجامعه ودولت لبنان عمیق ترکرد. اکنون نیزوضعیت لبنان بسیارشبیه به آن سالهاست ولبنانی ها نگران تکرار جنگ داخلی 1990-1975 هستند که بیش از 150 هزارکشته برجای گذاشت ولبنان رابه ویرانه تبدیل کرد. (2)

بااینحال بنظرمی رسد برخی عوامل مهم درتحلیل ها نادیده گرفته می شوند. مثلاً اینکه باید به خاطرداشت که قابلیتهای نظامی حزب الله ، بسیاربیشترازارتش منظم لبنان است که دلیل اصلی عدم موفقیت تلاشهای قبلی برای خلع سلاح حزب الله بوده است. بعلاوه ، عدم پاسخگوئی موثر مقامات رسمی لبنان به تجاوزات اسرائیل ، موجب گردیده که بسیاری ازاعضای نیروهای مسلح لبنان ، که برخی ازآنها ازچهره های کلیدی درفرماندهی عالی ارتش هستند ، باحزب الله همدردی کنند – عاملی که بدون شک درصورت بروز درگیری داخلی ، به نفع حزب الله و به زیان دولت عمل خواهد کرد. مسئلۀ دیگربه بعد بین المللی جنگ داخلی لبنان مربوط می شود. این درگیری به هیچوجه به مرزهای رسمی لبنان محدود نخواهد ماند. اسرائیل بطورفعال ازهرنیروئی که خواستارنابودی حزب الله باشد ، حمایت خواهد کرد. رهبری جدید سوریه نیز بدون تردید درکنار اسرائیل قرارخواهد گرفت. ازآنطرف ، حزب الله ومقاومت عراق نیز متحد خواهند شد ویمنی ها نیزازطریق عملیات موشکی ودریائی ، فشاربراسرائیل راتشدید خواهند کرد. جنگ داخلی لبنان درنهایت ، به یک جنگ منطقه ای تبدیل خواهد شد. دراین صورت ، لبنان بزرگترین قربانی خواهد بود وباتوجه به توسعه طلبی ارضی اسرائیل واحتمال تجزیۀ لبنان به مناطق قومی- مذهبی جداگانه، تصوراینکه این کشور ، باحفظ تمامیت ارضی خود ازاین بحران بیرون بیاید ، دشواراست.

بررسی کامل لبنان درآستانۀ جنگ داخلی

آیامی توان مانع این فاجعه شد ؟ بنظرمی رسد متحد کردن جامعۀ لبنان حول دفاع بی قید وشرط ازحاکمیت ملی وتمامیت ارضی دربرابرتجاوزخارجی یاتحمیل خارجی ، راه حل این مشکل باشد. لبنانی ها باید اختلافات داخلی خود راکناربگذارند وبایک موضع واحد ملی ، به مقابله باتهدید اسرائیل برخیزند. شرط این وحدت ، موافقت حزب الله باخلع سلاح تدریجی خوداست. درغیراینصورت ، حمام خون اجتناب ناپذیربنظرمی رسد. (3)

زیرنویس

1)is civil unrest poised to escalate in Lebanon ? , www.acleddata.com

نکات مهم لبنان درآستانۀ جنگ داخلی

2)as internal divisions simmer Lebanese see echoes to civil war , www.arabweekley.com

3)Lebanon on the brink of civil war , www.s......

کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037