انتخابات آمریکا وچند سناریو برای آینده ی جهان
باتوجه به بی ثباتی کنونی درجامعه ی آمریکا وتغییرات ژئوپولتیک درعرصه ی جهانی ، سیاست خارجی این کشور درآینده ، دستخوش تغییراتی خواهد گردید.درکوران مبارزات انتخاباتی و وافزایش تنش های اجتماعی ، آینده ی آمریکا درهاله ای از ابهام پیچیده شده زیرااستراتژیستهای آمریکائی ، هنوز بدرستی به ماهیت نظم نوین جهانی پی نبرده اند. 500 سال است که غرب منبع قدرت ، نفوذ وابتکارسیاسی بوده است. طی این مدت ، جنگهای بزرگ ونوآوریهای فنّی وتحولات سیاسی ، همه درغرب بوقوع پیوسته است. اما اکنون ، مرکز ثقل اقتصادی جهان به شرق منتقل شده وساختار نظم ژئوپولتیک تک قطبی کهن ، مدتهاست که فروریخته وغرب نیز خود ازاین حقیقت بخوبی آگاه است. حداقل ازسال 2022 به بعد ، دیگرآمریکا قادرنیست نقش " ژاندارم جهان " ومهره ی اصلی درفرآیند تصمیم سازیهای بین المللی رابازی کند. جنگ دراوکراین ، که به الحاق مناطق جدید به خاک روسیه انجامید ، نشان داد که آمریکا دیگرقادرنیست درباره ی سرنوشت ملتها تصمیم بگیرد واین ضعف ، پیامدهای گسترده ی بین المللی دارد که شورش علیه هژمونی آمریکا ، یکی ازمهمترین آنهاست.حال سئوال اینجاست که جایگاه آمریکا درجهان جدید کجاست ؟ البته هنوز نمی توان به این سئوال پاسخ قطعی داد اما آنچه مسلم است اینکه دیگرامکان ادامه ی جاه طلبی های هژمونیک آمریکا درجهان امروز ، وجودندارد واین کشور مجبوراست عملکرد بین المللی خود رامورد بازنگری قراردهد واستراتژیهای جدیدی برای رویاروئی بهشرائط ژئوپولتیک جدید اتخاذ نماید. براین اساس ، چند سناریو برای سالهای آینده ، قابل پیش بینی است. سناریوی اول ، ادامه ی خط مشی فعلی آمریکا دررویاروئی باروسیه وباقی ماندن جهان درورطه ی بی ثباتی کنونی؛ سناریوی دوم ، به کرسی نشستن منطق دونالد ترامپ درمورد به رسمیت شناختن تغییرات ژئوپولتیک جهان وحل وفصل اختلافات ازطریق مذاکره ؛ وبالاخره سناریوی سوم ، سناریوی خطرناکی است که همه ازخطرات آن دم می زنند اما متاسفانه بنظر می رسد برخی نخبگان بی مسئولیت غرب ، آنرا سناریوی مطلوب می دانند : هولوکاست هسته ای.
جوبایدن ، بدون تردید ضعیف ترین رئیس جمهور تاریخ آمریکاست. او دردوران زمامداری اش ، جهان رابه لبه ی پرتگاه جنگ هسته ای کشاند : پیرمردی فرتوت باناتوانی ذهنی وعاجزازتصمیم گیری عقلانی. معهذا مخالفان بایدن درحزب دموکرات ، خواهان جایگزینی او با رهبری لیبرال تر والبته تهاجمی تر هستند : فردی که بتواند آمریکا رادر سه جبهه رهبری نماید : روسیه ، چین ، ایران. کارنامه ی دولت بایدن ، درهرسه جبهه ، ناامید کننده است وبنظر نمی رسد نامزد جدید حزب دموکرات نیز بتواند این حزب را ازبحران فعلی خارج نماید. بایدن پس از آغاز بحران درخاورمیانه ، حداقل توانست مانع گسترش بحران درمنطقه ی پاسیفیک گردد. دولت اودرحمایت از اعمال ددمنشانه ی اسرائیل درغزّه ، بسیارمحتاطانه عمل کرد اما نامزد جدید دموکراتها ، ممکن است تمامی پروتکل های امنیتی را زیرپابگذارد وجهان رابسوی فاجعه ی مطلق رهنمون گردد. خلاصه اگردموکراتها درانتخابات آینده ی آمریکا پیروز شوند ، باید انتظارداشت که بحران فعلی ، حداقل تاچهارسال دیگر ادامه پیداکند ودموکرات جایگزین بایدن ممکن است دراین مدت ، جهان رابه میدان جنگ باسلاحهای استراتژیک تبدیل کند.
اما ذهنیت کاسبکارانه ی دونالد ترامپ ، ماهیت دولت اورامشخص می کند. ترامپ خواهان پایان گرفتن جنگ دراوکراین است. البته شاید قدرت اینکاررا نداشته باشد ودربرابرلابی قدرتمند کی یف ، عقب نشینی نماید. اما نمی توان منکرتمایل اوبه صلح گردید. البته این تمایل رانباید به حساب حسن نیت اوگذاشت ، بلکه باید به پراگماتیسم ، واقعگرائی و روحیه ی کاسبکارانه ی او نسبت داد. ترامپ ، مانند یک تاجر ، فکروعمل می کند وفقط بدنبال کسب سود است. کی یف دیگر برای آمریکا منبع سود نیست ولذا باید کنارگذاشته شود. ترامپ خواستارشکل گیری سریع سناریوی جدید جهانی است ودراین راه ، ازمذاکره باچین وروسیه ابائی ندارد. اوخواستار تعیین مناطق نفوذ محدود وایجاد یک ساختارامنیتی جدید براساس آن ، برای جهان می باشد. همانطور که نگارنده دیکی ازنوشته های قبلی خود ازامکان برپائی دیواربرلین جدید دراروپا سخن گفت ،بنظرمی رسد برپائی این دیوار درنقاط مختلف جهان ، سناریوی مطلوب ترامپ باشد. برخورد ترامپ باایران ، باتوجه به رابطه ی عمیق اش باصهیونیسم ، بسیارچالش برانگیزخواهد بود. اواحتمالاً ازطریق سازش باروسیه برسراوکراین ، چراغ سبز برخورد باایران رااز مسکو دریافت خواهد نمود. معهذا ترامپ بارها تمایل خود رابه گفتگو وچانه زنی باروحانیون حاکم برایران نیز نشان داده است. اگرجمهریخواهان پیروز انتخابات آینده ی آمریکا باشند ،احتمال جنگ میان دوکشو ، اگرچه اندک ، ولی وجوددارد. " ونس " معاون اول پیشنهادی ترامپ ، به محض معرفی ، شمشیرراازروبست وگفت : " ما دررابطه باایران کاری انجام می دهیم. اما نه بابمبارانهای کوچک وضعیف. چنانچه می خواهید به ایرانیها ضربه بزنید، باید به آنها محکم ضربه بزنید واین همان کاری بود که وقتی قاسم سلیمانی راازبین بردیم، انجام دادیم. اگرمی خواهید ایران راکنترل کنید ، راهش این است که پول نفتشان را بگیرید وبه کشورهای سنّی واسرائیل کمک کنید تاباهم همکاری کنند ویک موازنه درمنطقه ایجاد نمایند." بسیاری ازصاحبنظران معتقدند که باپیروزی احتمالی ترامپ درانتخابات آینده ی آمریکا ، آتش جنگ دراوکراین تاپایان سال جاری فروکش کرده وآتش جنگ درایران ، شعله ور می گردد.
ترامپ ، ظاهراً صلاح آمریکا رامی خواهد. سیاست او مبنی بر " آمریکا ، اول "، خالصانه است. ترامپ نماینده ی بخشی ازنخبگان آمریکاست که چند قطبی شدن جهان راپذیرفته است ومی خواهد بازمانده ی قدرت آمریکا را درنظم نوین جهانی ، حتی الامکان حفظ کند. این نخبگان می دانند که که دیگر ادامه ی هژمونی آمریکا برجهان ، ممکن نیست ولذا می خواهد رهبری آمریکا را ، حداقل بریک"قطب" ازجهان چند قطبی ، حفظ نمایند. دراین سناریو ، زمان به نفع چند قطبی گری است وشاید به همین دلیل باشد که ولادیمیرپوتین رئیس جمهورروسیه ، می گوید که ترجیح می دهد حزب دموکرات پیروز انتخابات آمریکا باشد. زیرا دموکراتها نشان داده اند که ضعیف ترازآنند که بتوانند اراده ی آمریکا وناتو را درجهان به کرسی بنشانند ضمن اینکه آنها بشدت دربرابر هولوکاست هسته ای محتاطند. اگردموکراتها چهارسال دیگربرسرکاربمانند، روسیه وقدرتهای طرفدارسیستم چند قطبی ، فرصت کافی برای افزایش دستاوردهای خود خواهند داشت تابادست پر برسرمیز مذاکره برای طراحی نظم ژئوپولتیک جدید جهان بنشینند. درحالیکه ترامپ می داند که زمان به زیان او عمل می کند ولذا ازرقبای خود می خواهد که بلافاصله پشت میزمذاکره بنشینند. اگرترامپ به این هدف نائل شود، کارنامه ی موفق تری ازدموکراتها ، برجای خواهد گذاشت.
خلاصه اینکه ، سناریوهای محتمل برای آینده ی جهان ، عبارتند از : ادامه ی کنترل شده ی منازعات جاری ؛ پایان فوری منازعات جاری ؛ هولوکاست هسته ای. درهرحال ، آنچه مسلم است اینکه پایان هژمونی آمریکابرجهان فرارسیده واین کشور فقط می تواند اندکی آنرابه تاخیر بیاندازد. سدّ کردن راه چند قطبی گری درجهان ، دیگر ممکن نیست.
منابع ومآخذ
1)the crumbling of the world order and a vision of multipolarity , www.valdaiclub.com
2) the role of geo politics in a multipolar world , www.weforum.org
3)peace in Ukraine and war for Iran . www.s
4) yes , the world is multipolar , www.foreignpolicy.com
کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037
برچسب:
نویسنده: مبین کوهی