از دولت ملی تا دولت مافیائی

از1'>دولت ملی تا دولت 1

(افزایش جرم وجنایت وناامنی درایران)

"رابرت بانکر"(R.J.Bunker) استاد مطالعات استراتژیک آمریکا می گوید که دولت مافیائی (Mafia state) ، شکل جدید وخطرناکی ازدولت است که یابرآمده ازشورشهای جهادی است ویاتوسط باندهای جنایتکار وسلطنت طلب برپا می گردد.(1) براساس این تعریف ، جمهوری اسلامی برآیند این سه مدل است زیرا این رژیم ، حکومت قانون راکنارگذاشته ونظامیان رابرحیات سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی ونظامی کشور حاکم گردانیده است. اکنون درایران ، گروه کوچکی ازخاندانهای حکومتگر که اطراف نهاد رهبری راگرفته اند، تمامی ابزارهای قدرت وثروت را درانحصارخود گرفته وبه هیچکس نیزپاسخگو نیستند. " موسی نعیم " (M.Naim) روزنامه نگاربرجسته ووزیرسابق تجارت وصنعت ونزوئلا نیز، دولت مافیائی رادولتی می داند که درآن ، باندهای جنایتکار ، همه یا بخشهای مهم وحساس دستگاه دولتی را دراختیارمی گیرند. هدف دولت مافیائی درچنین جامعه ای ، اداره ی کشورنیست بلکه کسب پول و گسترش قدرت پولسازی حکومت است.(2) براساس این تعریف نیز جمهوری اسلامی ، یک دولت مافیائی است که تروررابرسراسرجامعه حاکم کرده است. دولتی که به مدارس دخترانه حمله ی شیمیائی می کند، مصداق بارز دولت مافیائی است. این دولت ف اقتصاد کشوررامیان باندهای مافیائی تقسیم می کند وزمام امورهربخش رابدست باندی تبهکار می سپارد. اکنون مافیای دارو ، مافیای شکر ، مافیای آب ، مافیای چوب ، و... زمام اجتماع واقتصاد کشوررابدست گرفته اند. اولویت خارجی دولت مافیائی ،نیز برقراری رابطه با دولتها وسازمانهای مشابه است.

ایران اکنون ازنظر شاخص جرم وجنایت درمیان 193 کشورجهان رتبه ی چهاردهم ، درمیان 46 کشورآسیائی رتبه ی ششم ، ودرمیان 14 کشورغرب آسیا رتبه ی چهارم راداراست.(3) قاچاق انسان درایران بسیاررایج است. ایران برسرراه یکی ازعمده ترین مسیرهای قاچاق انسان درجهان قراردارد که زنان جوان راازآسیا به اروپا ، خلیج فارس وقفقاز منتقل می کند. قاچاق ارگانهای داخلی انسان نیز درایران رواج دارد که مرکز آن درتهران ، شیراز وتبریز می باشد. قاچاق اسلحه نیز جایگاهی مهم دراستراتژی منطقه ای ایران دارد. علاوه برکشورهای غرب آسیا ، شمال آفریقا ، وروسیه ، اغلب نقش آفرینان غیردولتی منطقه ، به سلاحها ومهمات ایرانی مجهزند. پهبادهای ساخت ایران اکنون دراغلب نقاط ناآرام منطقه درپروازند. مافیای چوب ، جنگلهای ایران راهدف قرارداده است جغرافیای طبیعی ایران ، شامل اکوسیستمهای متنوعی است که دربرابرتخلفات زیست محیطی آسیب پذیرمی باشد. ایران دارای یکی از بزرگترین ذخائرنفتی جهان است ومافیای نفتی این کشور ،براین منابع خیمه زده وعلاوه براینکه آنها رابه یغما می برد ، کشوررابا چالشهای اقتصادی وزیست محیطی روبرو می کند. مافیای نفتی بویژه درنقاط مرزی ایران فعال است ونفت ارزان وسوبسیدی کشوررابه چندین برابرقیمت به کشورهای همسایه می فروشد. گفته می شود روزانه میلیونها لیتر سوخت ، به همین طریق ازایران خارج می شود که فسادی گسترده درمیان مقامات دولتی ونظامی ایجاد می کند. مافیای مواد مخدر، بویژه هروئین ومتامفتامین (methamphetamine) ، درایران فعال است. باندهای سازمانیافته دراین تجارت فعالند ومواد مخدر راازافغانستان وارد و ازترکیه راهی اروپا ، خلیج فارس و فراترازآن می کنند. هروئین درایران بسیارارزان است ونام برخی دولتمردان وفرماندهان نظامی ایران، بدلیل مشارکت درتجارت مواد مخدر، درلیست تحریمهای بین المللی قرارگرفته است. ایران یکی ازمراکزعمده ی تولید وترانزیت متامفتامین درجهان است. همچنین مصرف ماده ی مخدر سنتتیک " کاپتاگون " نیزدرمنطقه (Captagon) بسیاررایج است که ایران ، حزب الله لبنان ، وسوریه ، متهم به تولید وعرضه ی آن هستند. اخیراً تولید متامفتامین درافغانستان افزایش یافته واین ماده با قیمتی بسیارکمترازماده ی تولید ایران ، وارد کشورمی شود. باندهای سایبری ، فضای مجازی ایران رادراختیارخود گرفته اند. باندهای هکری و فروش فیلترشکن، بازارایران راقبضه کرده اند. این باندها که ازیک مرکزهدایت می شوند ، ناراضیان ، فعالان سیاسی ، روزنامه نگاران ، سازمانها ، نهادها وزیرساختهای حیاتی داخل وخارج ایران راهدف می گیرند. گروهی ازمهمترین باندهای سایبری ، در " لشکرسایبری ایران " متشکل شده اند که زیرنظر سپاه پاسداران فعالیت می کند. این باندها اخیراً برحملات باج افزاری (ransomware attacks) خود افزوده اند. مافیای مالی نیز درایران بسیارفعال است(4) موارد کلاهبرداری اقتصادی ، سوء استفاده ی مالی واختلاس ، درسالیان اخیر سه برابر شده است. بنیادهای رنگارنگ ، تاکنون تریلیونها تومان ازوجوه بیت المال رابه حسابهای بانکی نخبگان سیاسی واریز نموده اند که آخرین آنها رسوائی 140 تریلیون تومانی " چای دبش " می باشد. نهادهای نظامی تحت نظررهبری نیز بخش بزرگی ازاین وجوه رادراختیار سازمانهای تروریستی ونیابتی خود درداخل وخارج ایران قرارمی دهند. به این موارد باید مافیاهای دیگرازقبیل مافیای دارو ، مافیای شکر ، مافیای آب ، مافیای چوب وغیره را نیزافزود که نبض اقتصاد کشور ومعیشت مردم رادردست دارند. سندیکاهای مافیاگونه ای که درایران شکل گرفته اند ، فعالانه به کارپولشوئی مشغولند وازرانت اطلاعاتی ومالی دولت ومصونیت قضائی نیزبهره مندند. متاسفانه سانسور گسترده ی حاکم بررسانه های عمومی ، مانع تبادل آزادانه ی اطلاعات دراین موارد می گردد. جامعه ی مدنی ایران که باید درصف مقدم مبارزه بامافیا قرارداشته باشد ، بامحدودیتهای فراوان روبروست وشبکه های اجتماعی که به مثابه ی بازوی این جامعه عمل می کنند ، مسدود می باشند ونمی توانند عملکرد مافیا وسوء مدیریت زمامداران کشوررامنعکس کرده وآنرابه نقد بکشند.

شاخص فلاکت (misery index) که حاصل جمع بیکاری وتورم است ، منعکس کننده ی عملکرد دولت مافیائی وبهترین نشانگر جرم وجنایت درجامعه می باشد. شاخص فلاکت ، هم درکوتاه مدت وهم دربلند مدت ، اثرمعنی داری برجرم وجنایت دارد. ایران اکنون براساس معیارهای بین المللی ، کشوری فلاکت زده محسوب می شود وهمانطور که درابتدای این نوشتار اشاره شد ، ازنظرجرم وجنایت دررده ی چهاردهم درمیان 193 کشورجهان قراردارد.(5) به گزارش معاون پلیس ایران ، موارد سرقت ازمنزل ومغازه ها درسال گذشته ، نسبت به سال قبل ازآن ، 30 درصد افزایش نشان می دهد ضمن اینکه برسرقت خودرو نیز 10 درصد افزوده گردیده است. به این موارد باید افزایش سرقت مسلحانه ، کیف قاپی ، موبایل قاپی ، زورگیری وغیره رانیز افزود. کلاهبرداری وجعل اسناد نیز درایران روبه افزایش است ونسبت به دوسال قبل ، 30 درصد افزایش نشان می دهد. این جرائم ، به ناامنی درجامعه دامن زده وحداقل یکچهارم جمعیت ایران را ، بنابرتخمین پلیس ، درترس دائمی نسبت به دزدی ، ورود قهری به حریم خصوصی ، سرقت خودرو ، جیب بری وغیره قرارداده است. تحقیقات آکادمیک فراوانی درباره ی افزایش جرم وجنایت درایران صورت گرفته که اغلب آنها به رابطه ی مستقیم میان وخامت شرائط اقتصادی اجتماعی کشور وافزایش جرم وجنایت اشاره دارند. براساس یک تحقیق انجام شده دردانشگاه اصفهان ، تعداد جرائم خشونت آمیز درسالهای اخیر ، دوبرابرشده است. دراین تحقیق ، مواردی چون بیکاری جوانان ، تورم افسارگسیخته واعتیاد به مواد مخدر ، علت اصلی ناهنجاریهای اجتماعی درجامعه ذکرشده است.(6) تحقیقی دیگرتوسط دانشکده ی اقتصاد دانشگاه آزاد تهران انجام شده که نشان می دهد تورم وبیکاری ، علت اصلی ناهنجاریهای اجتماعی درجامعه می باشد.(7) مرکزآمارایران اخیراً اعلام کرد که فقط 37 درصد ایرانیهای بالاتراز 15 سال ، شاغل می باشند. بیکاری وفقر ، علت اصلی جرم وجنایت درهرجامعه می باشد وآماراخیر مرکز آمارایران دراین مورد گویاست.(8) کارجرم وجنایت درایران آنقدربالا گرفته که اخیراً پلیس مجوز فعالیت کارآگاهان خصوصی واستخدام بادیگارد را صادر کرده است. علت وخامت اوضاع اقتصادی وبه تبع آن جرم وجنایت درایران ، علاوه برتحریمهای فلج کننده ی بین المللی ، ناکارآمدی دستگاه دولتی وفساد شایع درتمامی سطوح حاکمیت می باشد. فرارمغزها (brain drain) یکی دیگرازپیامدهای افزایش شاخص سلامت درایران می باشد. به گزارش انستیتوی تحقیقات مهاجرت ایران وابسته به دانشگاه صنعتی شریف، نیمی ازدانشجویان وفارغ التحصیلان دانشگاههای ایران ، درآرزوی مهاجرت ازکشور به سر می برند. به گفته ی رئیس انجمن جامعه شناسی ایران ، مهاجرت هنگامی صورت می گیرد که بحران اقتصادی درعرصه ی تولید ، اشتغال وتورم ، بادیگربحرانها قرین گردد وشخص رابه این باوربرساند که رژیم سیاسی ، دیگر قادربه حل بحران اقتصادی نیست وشایسته سالاری (meritocracy) رافدای خویشاوند سالاری (nepotism) کرده است.(9) به گزارش انستیتوی تحقیقات مهاجرت ایران ، درسالهای گذشته ، 2/2 میلیون نفر معادل 3 درصد جمعیت ایران ، ازکشورمهاجرت کرده وفرارمغزها را به بحرانی دیگر درکنار دیگر بحرانهای ایران ، تبدیل کرده است.

زیرنویس

1)Islamic republic : from Nation-state to mafia-state , www.iranwire.com

2)criminality in Iran , www.ocindex.net

3)Iran crime rate and statics 2009-2023 , www.macrotrends.net

4)rising crime and insecurity in iran , www.agsiw.org

5)the impact of misery index on crime in iran , www.economic.momofidu.ac.ir

نقش بزه دیده درتحقیق جرم کلاهبرداری وراههای پیشگیری از آن 6)www.daadafarin.ui.ac.ir

پیشگیری ازجرم وجنایت: بسترسازی برای جامعه ی ایمن 7)www.sid.ir

وضعیت عجیب دربازارکارایران 8)www.khabaronline.ir

9)as misery rises in Iran , so does peoples determination to move abroad , www.rferl.org

کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037