ایران مفلوک

1 1

( ارزیابی عملکرد اقتصادی با " شاخص فلاکت " )

ارقام مندرج درشاخصهای اقتصادی ومالی ، ارزش آماری دارند اما ازآنها

1. کلیات می توان برای اندازه گیری وتحلیل متغیرهای مختلف اجتماعی نیزاستفاده

کرد. شاید بهترین مثال دراین مورد ، شاخصهای بورس باشد. شاخصهائی مانند " داوجونز" (Dow Jones) که اگرچه قیمت سهام کمپانیهای بزرگ آمریکائی رانشان می دهد اما می توان ازآن برای اندازه گیری کمیتهائی غیرازقیمت نیزاستفاده کرد. اقتصاددانان موفق شده اند ازتلفیق شاخصهای مختلف اقتصادی ، شاخصهای جدیدی طراحی نمایند که به کمک آنها می توان وضعیت اجتماعی اقتصادی موجود وپیش شرطهای لازم برای تغییر درهرجامعه ی مفروض راتعیین کرد. شاید پراگماتیک ترین این شاخصهای ترکیبی ، شاخص فلاکت (misery index) باشد. اما شاخص فلاکت چیست؟

شاخص فلاکت ، همانطورکه ازنام آن پیداست ،به معنی اندازه گیری کمّی میزان فقر وتنگدستی مردم عادی دریک جامعه است. شاخص فلاکت ، ازتلفیق شاخص بیکاری وشاخص تورم سالانه بدست می آید. سطوح بالای تورم وبیکاری ، تاثیر انکارناپذیر خود را برطیف گسترده ای ازجامعه باقی می گذارد. نرخهای بیکاری وتورم ، دائماً وبدقت توسط اقتصاددانان بخش دولتی وخصوصی ، اندازه گیری ورصد می شوند. تلفیق این دونرخ ، می تواند تصویری کم وبیش روشن ازشرائط اقتصادی هرجامعه ارائه دهد. هرچه این شاخص بالاتررود ، جامعه مفلوک تر می شود. شاخص فلاکت توسط " آرتور ملویل اکون" (A.M.Okun 1928-1980) اقتصاددان آمریکائی ، ابداع شد. او استاد دانشگاه ییل و رئیس شورای مشاوران اقتصادی دولت آمریکا بود. شاخص فلاکت دردهه ی 1970 و دردوره ای مطرح گردید که اقتصاد دنیا دچار تورم همراه بارکود (stagflation) بود وازنرخهای بالای تورم وبیکاری رنج می برد. دراندیشه ی اقتصادی متعارف آن زمان، ظهور همزمان تورم و رکود ، بعید می نمود. اما ظهور رکود تورمی ، اندیشمندان اقتصادی رابه تفکر واداشت تا توضیحی برای این پدیده بیابند وابزاری رابرای تبیین شرایط اقتصادی اجتماعی جدید ، ابداع نمایند. بزودی این ابزار ، که تلفیقی ازدو پدیده ی منفی آنزمان (تورم وبیکاری) بود ، پدیدارشد : شاخص فلاکت. شاخص فلاکت که به معنی بالا بودن تورم وبیکاری ، ویاحداقل یکی ازآنهاست ، نشانگرسختی زندگی مردم است وهرچه این شاخص بالاترباشد ، هزینه های اجتماعی اقتصادی بالاتر وبه تبع آن ، میزان رفاه مردم پائین تراست. برخی کارشناسان براین باورند که این شاخص ، رابطه ی مستقیمی بانرخ جرم وجنایت وخودکشی درجوامع دارد وهرچه این شاخص افزایش یابد ، امنیت اجتماعی نیزبیشتر به خطرمی افتد. براین اساس ، حکومت مافیائی درایران وسلطه ی باندهای جنایتکار برحیات اقتصادی واجتماعی این کشور، باشاخص فلاکت قابل توضیح می باشد.

پرزیدنت کارتر ، ازشاخص فلاکت برای حمله به رئیس جمهورقبل ازخود (جرالد فورد) استفاده کرد ووی رابه افزایش شاخص فلاکت دردورات صدارتش متهم کرد. درانتخابات بعدی نیز ، رونالد ریگان ازهمین حربه علیه کارتر وخارج کردن حزب دموکرات از میدان استفاده کرد. شاخص فلاکت رادرکشورهای مختلف جهان می توان بایکدیگر مقایسه کرد. " شاخص فلاکت هنک " (Hanks aual misery index- HAMI) ، که بصورت سالانه و برای بیش از150 کشورجهان تهیه می شود، درکنارعوامل دیگری چون نرخ بهره ودرآمد ناخالص سرانه ی ملی ، می تواند تصویری کم وبیش روشن ازوضع اقتصادی کشورها ارائه دهد. براساس آخرین گزارش منتشره ازاین شاخص ، ونزوئلا ، زیمبابوه ، ترکیه ولبنان ، فلاکت زده ترین وسوئیس ، کویت ، ژاپن ، وایرلند ، خوشبخت ترین کشورهای جهان می باشند. مزیت شاخص فلاکت ، شفافیت و عامه فهم بودن آن است. اما این مزیت ، محدودیتهائی رانیزبرای شاخص مزبور ایجاد می کند. مثلاً شاخص فلاکت ، رشد اقتصادی رانشان نمی دهد ویااین شاخص ، وضع فعلی اقتصاد رانشان میدهد بدون آنکه دورنمائی رابرای آینده ارائه دهد. ازاین گذشته ، شاخص فلاکت ، بیکاری وتورم را همزن یکدیگر درنظرمی گیرد حال آنکه وزن این دو متغیر درجوامع مختلف ، متفاوت است و معلون نیست که همیشه ، یک درصد افزایش دریکی ازآنها ، به افزایش مشابه دردیگری منجر شود. به همین دلیل ، برخی اقتصاددانان ، برای کامل کردن شاخص فلاکت ، متغیرهای دیگری چون درآمد سرانه ی ملی رانیز به آن اضافه می کنند.

براساس یک تقیق منتشره دردانشگاه جان هاپکینز آمریکا ،

2. فلاکت درایران جمهوری اسلامی ایران ومتحدین این کشور درمنطقه ، یعنی لبنان ، یمن و سوریه ، درزمره ی مفلوک ترین کشورهای جهان قراردارند وعلت این

فلاکت نیز چیزی جز سوء مدیریت ، فساد ، خشونت وجنگ نیست. این تحقیق ، ایران را بعنوان نوزدهمین کشورمفلوک درمیان 157 کشورجهان قرارداده است. میانمار ، پاکستان ، اتیوپی ، عراق ، لیبی وگابون ، وضعیتی بهترازایران دارند. بررسی شاخص فلاکت دربهار 1402 ، نرخ 4/60 درصد رانشان می دهد که این شاخص ، نسبت به زمستان 1401 ، افزایش 2/1 درصدی نشان می دهد. شاخص فلاکت درسال گذشته ، در22 استان از31 استان ایران ، بالاترازمیانگین کشوری بوده است. چندسال است که استان لرستان صدرنشین شاخص فلاکت درایران می باشد. شاخص فلاکت ایران ، بیشتر متاثراز نرخ تورم می باشد تابیکاری. به گزارش مرکز آمارایران ، این شاغص از3/19 درصد درپنج سال قبل ، به بالاتر از 60 درصد رسیده است. (1)

کارشناسان اقتصادی معتقدند که دولت ، آگاهانه اقدام به بالا بردن نرخ تورم ودرآمد زائی ازآن می کند. یکی ازکارشناسان می گوید : " تورم 50 درصدی باعث می شود خدمات دولت گران شود. مردم فقط گوشت ونان رامی بینند درحالیکه بهای همه ی خدمات دولتی طی سال گذشته ، بیش از 50 درصد افزایش پیداکرده است. برنده ی اصلی تورم ، دولت است وبه همین دلیل ، علاقه ای به کنترل تورم ندارد. دولت رئیسی ، ازهمان آغاز به دنبال آن بود که باافزایش نرخ ارز ، مالیات وتورم ، جراحی اقتصادی انجام دهد وکسری بودجه راتامین نماید. فارغ ازاینکه این ایده ، هزینه ی سنگینی رابرجامعه تحمیل می کند." (2) درحال حاضرنیز قراراست دارو ودیگراقلام اساسی ، مشمول دریافت ارز 5/28 هزارتومانی قرارگیرند اما دولت ، مدتی است که باچراغ خاموش ، درحال کاهش سهمیه ی ارزی این اقلام است ونیاز ارزی آنها را بتدریج به تالاردوم ارز هدایت می کند که بهای هردلار آمریکا درآن ، حدود 41 هزارتومان می باشد. باکامل شدن این روند ، قیمت بسیاری از کالاها افزایش یافته وسکته ی تورمی ایجاد می شود. حاصل نرخ بالای تورم وبیکاری که منجربه افزایش شاخص فلاکت شده ، افزایش خط فقر ، سقوط ارزش پول ملی وکاهش قدرت خرید مردم می باشد که زندگی رابرای مردم ایران دشوارترکرده است. این دشواری ، بوضوح درشاخص فلاکت منعکس است.

زیرنویس

1)Iran , Lebanon , Syria , Yemen , ranked highly miserable nations , www.jpost.com

افزایش شاخص فلاکت وکاسبی دولت بانرخ تورم 2)www.independentpersian.com

کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037