داووس

"1" : بزم میلیاردرهای جهان

ثروتمند ترین نخبگان جهان در"مجمع جهانی اقتصاد" (WEF) گرد می آیند تا مبرمترین مسائل دنیارا مورد بحث وبررسی قراردهند. " داووس" ، این منطقه ی کوهستانی سوئیس ، هرساله درروزهای پایانی ژانویه ، میزبان این رویداد مهم جهانی است که صدها میلیاردر ، بازرگان ، اقتصاددان ، وسیاستمدار دنیاراگرد هم می آورد. درواقع ، نخبگان جهان دراجلاس داووس ، درباره ی سرنوشت وآینده ی کاپیتالیسم بحث می کنند. " جرمی کوربین " رهبرسابق حزب کارگرانگلیس ، داووس را "جشن میلیاردرها " نامیده است. عنوان نشست امسال داووس ، " همکاری درجهان چند پاره " انتخاب شد که درآن بیش از 2700 نفراز130 کشورجهان ، ازجمله 50 رئیس کشور ودولت شرکت داشتند. در پنجاه وسومین اجلاس داووس که زیرسایه ی پاندمی وبزرگترین جنگ اروپا پس ازجنگ جهانی دوم برگزارشد، مباحثی چون بلایای طبیعی ، رویاروئیهای ژئواکونومیک ، آسیب به انسجام اجتماعی ، جرائم گسترده ی سایبری ، مهاجرت ناخواسته درمقیاس کلان ، بحرانهای منابع طبیعی وتغییرات اقلیمی ، تورم فزاینده ، نرخهای بالای بهره ، چشم اندازرکود اقتصادی ، درکنار مباحث مربوط به رقابت ژئوپولتیک ، حمایتگرائی ، افتراق تکنولوژی ، امنیت انرژی ، وبحران میکروچیپس ، عمده ترین بحرانهای رویاروی جهان دردوسال آینده ذکرگردید. آینده ی جهانی شدن نیز یکی ازمباحث داغ اجلاس داووس بود که شرکت کنندگان سعی کردند برای آن پاسخی بیابند. بحران کوید وجنگ اوکراین ، برخی گروهها ونهادها رامتقاعد کرده است که دوران جهانی شدن ، روبه پایان است. رئیس صندوق بین المللی پول ، درحالی ازحضارخواست که " پراگماتیسم پیشه کنند وبرای یکپارچه کردن اقتصاد جهان همکاری نمایند " که زنجیره ی جهانی عرضه درحال فروپاشی است، صنایع به خانه بازمی گردانده می شوند وتعرفه های رنگارنگ دوباره اعمال می گردند. بدین ترتیب ، یکباردیگر دولت ملی ومالکیت خصوصی، به سدّی دربرابر رشد نیروهای مولده تبدیل می شوند. موج اخیرحمایتگرائی که ازآمریکاشروع شد ، به سرعت جهان رافراگرفت وسیستم سرمایه داری را دربحرانی دیگرفروبرد. ماه گذشته ، سازمان تجارت جهانی(WTO) دردوحکم جداگانه ، ایالات متحده رابدلیل وضع تعرفه بر واردات آلومینیوم وفولاد ،ونقض مقررات این سازمان محکوم کرد و ازهنگ کنگ نیزخواست که عبارت " ساخت چین " رابرمحصولات خود حک نماید. رئیس جمهور کره جنوبی دراین اجلاس خطاب به آمریکاگفت : " حصارکشی وتقویت حمایتگرائی ، روش درستی برای حل مشکلات کنونی جهان نیست".

مدیرعامل صندوق بین المللی پئل دراین اجلاس ابرازامیدواری کرد که باموفقیت برنامه ی کوید-صفر درچین ، این کشوربتواند بهترازگذشته ، به رشد اقتصادی جهان کمک کند. وی درعین حال ، نسبت به افزایش نرخ بهره جهت کنترل تورم ، هشدارداد وآنراعامل بروز رکود دراقتصاد جهانی دانست. یک هفته قبل از اجلاس داووس ، او گفته بود که درسال 2023 ، یک سوم اقتصاد جهان ، دچارکاهش رشد اقتصادی می شودوسه غول اقتصادی دنیا( آمریکا ، اروپا ، چین ) بطورهمزمان ، کاهش رشد اقتصادی راتجربه خواهند کرد. بحران بیکاری وافزایش هزینه ی معیشت نیز دراین سال ، فاجعه بارخواهند بود. رئیس صندوق بین المللی پول ، همچنین درباره ی چین هشدارداد وحضوراین کشوردرعرصه ی جهانی را" شمشیر دولبه " نامید. به نظراو ، تقاضای فزاینده ی چین برای مواد خام ، ازیکسوموجب رشد اقتصادی کشورهای صادرکننده ی این مواد می گردد وازسوی دیگر ، افزایش تقاضا برای مواد اولیه بویژه انرژی رابدنبال دارد که موجب افزایش نرخ جهانی تورم می گردد. این روند ، بالارفتن نرخ بهره وگران شدن استقراض برای خانوارها ، صاحبان کسب وکار وکشورهای مقروض راموجب می شود ودرنهایت ، جهان رابه کام رکود اقتصادی فرومی برد. نخست وزیرهلند دراین اجلاس گفت : " چین ف اقتصادی بزرگ باقابلیتهای عظیم داردوازتوانائی های فراوان برای نوآوری برخوردارمی باشد. البته این کشور، نگرانیهای امنیتی مشروعی نیزدارد." دراین اجلاس ، پیشرفت چین درتکنولوژی حساس نیمه هادیها، مورد بحث فراوان قرارگرفت وآمریکاازاینکه این تکنولوژی درخدمت هوش مصنوعی (AI) وساخت سلاح قرارگیرد ف ابرازنگرانی نمود. اگرچه سرمایه گذاریهای کلان چین با آلمان وانگلیس برای ساخت میکروچیپس ، مدتی است متوقف شده اما ، اروپائیها خواستارادامه ی همکاری باچین می باشند. سرمایه داران بزرگ غربی که دراجلاس داووس شرکت داشتند، معتقد بودند که جهان درپنج دهه ی آینده ، باید نسبت به موقعیت جغرافیائی زنجیره ی عرضه ی تکنولوژی، بویژه دربخش نیمه هادیها ، حساسیت بیشتری نشان دهد واین زنجیره راهرچه کوتاهترنموده ودرصورت امکان آنرادرکشورهائی متمرکزکند که حول ارزشهای مشترک، متحدند. به نظرآنها این رویکرد ، برسرعت عرضه می افزاید وازبهای محصول می کاهد. یکی ازاین کشورها هند است که بزرگترین دموکراسی جهان محسوب می شود. اما این تغییر رویکرد، هزینه های فراوان دارد که بخش عمده ی آن برزحمتکشان تحمیل می شود.باتمام این ابرازنگرانیها ، هنوزاقتصاددانان بورژوا ، بسیارخوش بینانه به مسئله می نگرند. دوران کوتاه بهبود پس ازکوید ، خیلی زود سپری شد وجای خودرابه افزایش تقاضا ، کمبود منابع مالی وچاپ پول داد. تورم بی سابقه ، حاصا این رویکرد بود وسرمایه داری را دردورتازه ای ازبی ثباتی وبحران فروبرد. این روند ، براقتصاد چین نیز تاثیرگذاشت وازسرعت رشد آن کاست. بنابراین ، کسانی که امیدوارند این بارنیزچین مانندسال2008 ، به نجات جهان برخیزد ، سخت دراشتباهند زیرا سیاستهای انبساطی کنونی چین که برای سرعت بخشیدن به حرکت اقتصاد اتخاذ شده اند ، مشکلات جهان سرمایه داری رادوچندان خواهد کرد.

خلاصه اینکه مبارزه ی طبقاتی درجهان امروز شدّت می گیرد. این مبارزه ، همچون فیلی است که دریک اتاق محبوس شده باشد. ازسری لانکا تا پرو ، ازایران تاچین ، وازبریتانیا تافرانسه ، این فیل به جنبش درآمده ودیری نخواهد گذشت که حصارخود رادرهم خواهد شکست. استراتژیستهای بورژوا ، بی ثباتی این سیستم رامی بینند اما راه حلّی برای آن ندارند. آنها هیچ ابزاری جزسیاستهای ریاضتی وکنترل تقاضا نمی شناسند که هزینه ی آنرانیز زحمتکشان می پردازند.