1 1: 1 اینترنت 1 های 1
----------------------------------------------------------
رسانه های اجتماعی، بتدریج پاکسازی مصادیق مجرمانه راازعرصه ی فعالیت خویش آغازکرده اند. برخی ازاین رسانه ها، مانند " یوتیوب"، ممکن است بااجرای این سیاست، 750 میلیون دلار زیان ببینند اما،باتهدید کمپانی های بزرگی چون جانسون اند جانسون، تویوتا، جنرال موتورز، والمارت ودیگران، به لغو تبلیغات خوددراین رسانه ها درصورت پخش مطالب نفرت انگیزومجرمانه، راه دیگری برای آنها باقی نمانده است. این رسانه ها، تاکنون فقط ملاحظات مالی را دراولویت قرارمی دادند، ولی اکنون مجبورند ملاحظات اخلاقی رانیز دربرنامه ی کارخود بگنجانند.دولتها نیز بتدریج دراین مسیرگام برمی دارند.دولت آلمان قانونی را تصویب کرده که به موجب آن، پنجاه میلیون یورو جریمه به شرکت هائی تعلق می گیرد که درحذف مطالب موهن ونفرت برانگیزازسایت های خود تعلل ورزند. دولت انگلیس نیز پس ازحمله ی تروریستی " وست مینستر"، مدیران اجرائی گوگل،توئیتر،فیس بوک، ومایکروسافت رابه وزارت کشور احضارکرد وباآنها درمورد راههای شناخت وحذف تبلیغات تروریستی ازفضای مجازی، رایزنی کرد.اکنون دولتها وشرکتهای اینترنت، به این واقعیت پی برده اند که تحرکات گروههای افراطی درفضای مجازی، به تهدیدی جدی برای امنیت جهان تبدیل شده است.
اینترنت، مانند انرژی اتمی ودیگرتکنولوژی های مدرن، شمشیری دو لبه است که می توان ازآن درجهت خیر و شر استفاده کرد.تاکنون پیشرفت های علمی بشر، همیشه با قوانین ومقرراتی برای ضابطه مند ساختن کاربرد آنها همراه بوده است. اما به نظرمی رسد این مهم درمورد اینترنت به فراموشی سپرده شده وفضای مجازی، اکنون به عرصه ای بی دروپیکر برای فعالیت گرایشات افراطی وگروههای بزهکارتبدیل شده است. شرکت های اینترنتی، با محدودیت های چندانی درزمینه ی عرضه ی خدمات خود روبرو نمی باشند.
شاید اروپا، بیش ازدیگرنقاط جهان،بااین چالش آشناباشد زیرا پس ازجنگ جهانی دوم، به خطرتبلیغات گروههای نازی پی برد وآن راممنوع اعلام کرد.اکنون بیش ازنیم قرن است که تبلیغ نژادپرستی، بیگانه هراسی، یهود ستیزی وانکار هولوکاست، دراروپا جرم محسوب می شود. برخورد بافعالیت جنبش های افراطی درفضای مجازی نیز دارای چنین ماهیتی است.این جنبش ها، بدون اینترنت، پابرجاباقی نمی مانند.اما متاسفانه،اینترنت امروز، یک سیستم فراملیتی فراترازقانون است. ممکن است یک دادگاه، تروریستی رامحاکمه ومجازات کند اما، مطالب وموادی که این تروریست را تشویق وترغیب به انجام این عمل مجرمانه کرده، همچنان دراینترنت دردسترس بوده وذهن کاربران رامسموم می کند.فضای اینترنت اکنون مالامال از صحنه های هراس آورسربریدن انسان، سوزاندن وسنگسارکردن افراد است که توسط افراطیون انجام می گیرد.افراطیون ازطریق اینترنت، این قبیل اعمال راتوجیه، مشی خودرا تبلیغ ویارگیری می کنند. آنها حتی روش ساخت بمب وانجام عملیات تروریستی رابه کاربران آموزش می دهند وبرای سازمان متبوع خود پول جمع آوری می کنند.دراین سایت ها،تروریستهای سرشناس، به عنوان الگوی نسل جوان معرفی می شوند وکتابهای درسی، جزوات آموزشی ونشریات گروههای تروریستس، به آسانی دردسترس همگان قرارمی گیرد.
اما به نظرمی رسد شرکتهای اینترنتی هنوز توجه کافی به این مسئله مبذول نمی کنند. درحال حاضر، صد ها شرکت آمریکائی ازاین نوع، بدون اطلاع ازهویت مشتریان خود، خدمات خویش را دراختیار سازمانهای تروریستی قرارمی دهند. نخستین زنگ خطردراین زمینه، یک دهه قبل به صدادرآمد و"گروه کنترل خطر تروریسم وجهاد" ازصد هامورد فعالیت گروههای تروریستی درفضای مجازی وبی تفاوتی شرکتها ودولتها درقبال آن، پرده برداشت. البته طی این سالها،پیشرفتهائی نیز دراین عرصه بدست آمد که یکی ازپیشگامان آن، فیس بوک بود که بااختصاص دههامیلیون دلار،به پاکسازی شبکه ی اجتماعی خود پرداخت. توئیتر، گوگل و یوتیوب نیز به تازگی دراین مسیرگام گذاشته اند. اما این اقدامات، کافی نیست وچشم انداز خطر هنوز هراس آوراست.
جنگ باترور، بویژه پس ازظهورداعش، بیشترجنبه ی نظامی به خود گرفته است درحالیکه تروریسم،ریشه های ایدئولوژیک ومذهبی دارد. این ریشه ها،به کمک اینترنت ورسانه های اجتماعی، هرروزقوی تروگسترده ترمی گردد.تروریسم، به کمک اینترنت،ازپدیده ای منزوی وخاص،به پدیده ای جهانی وعام تبدیل شده است.مسبب این امر،دیدگاه ناصوابی است که ریشه ی چالش تروریسم رادربرخورد نظامی جستجو می کند.شکست داعش درعراق وسوریه،مشکل راحل نخواهد کرد ودامنه ی تروریسم رابه غرب خواهد کشاند. هدف اصلی داعش، درابتدای ظهور،فقط مقابله با دشمنان عربی – اسلامی، شیعیان و فرق دیگر اسلامی بود. ولی اکنون، باتحمل شکست های متعدد وازدست رفتن قلمرو حکومت خود خوانده، جهاد با غرب دردستورکار این گروه قرارگرفته است.
نخستین گام درمقابله باافراطی گری،تصویب قوانین فوق العاده است. غرب، قبلا این تجربه راازسرگذرانده است.آلمان درسال 1977 پس ازترور " هانس مارتین شله یر" رئیس اتحادیه ی کارفرمایان این کشور توسط گروه تروریستی" بادرماینهوف"، ایتالیا درسال 1978 پس ازقتل " آلدومورو" نخست وزیر سابق توسط گروه تروریستی " بریگاد سرخ"، فرانسه پس ازبمب گذاری گالری اپرا توسط گروه وابسته به حزب الله درسال 1985 ،کانادا درمقابله با فعالیتهای "جبهه ی آزادیبخش کبک"،و آمریکا پس ازعملیات تروریستی 11 سپتامبر 1991 ، چنین قوانینی را بطورفوق العاده تصویب کردند. اکنون نیز چنین اقدامی بایددررابطه باحضورافراطیون درفضای مجازی واینترنت صورت گیرد.درعین حال باید توجه داشت که تصویب این قوانین، به هیچوجه نباید ناقض اصل آزادی بیان باشد که رکن اساسی دموکراسی محسوب می شود.
اجرای قوانین فوق العاده، چالش بزرگی رابه همراه دارد که به شناخت مصادیق مجرمانه درمیان اقیانوسی ازاطلاعات مربوط می شود.تاکنون حتی دستگاههای اطلاعاتی قدرتمند غرب، باوجود بهره مندی ازبودجه ی کافی، نتوانسته اند به ابزاروروشی موثق دراین زمینه دست پیداکنند. تشخیص مصادیق مجرمانه کاری بسیار دشواراست که بااتکا به کادر متعارفی که درفضای مجازی به کارمشغول است، ممکن نیست.این مهم، باید بابه کارگیری کادرهای متخصص عملی گردد که البته مستلزم استخدام دهها ویا حتی صد هاهزارنفرمی باشد که خود یک چالش بزرگ مالی برای شرکتهای فعال درعرصه ی خدمات اینترنتی محسوب می شود.
تاچند سال پیش، هیچکس تصورنمی کرد روزی خیابانهای پایتخت های اروپائی تحت سیطره نظامیان قرارگیرد وفعالیتهای روزمره ی مردم دربانکها، موزه ها ودیگرعرصه های عمومی،تحت کنترل ونظارت شدید نیروهای امنیتی قرارگیرد.این امر، که درآن زمان،نقض فاحش آزادی های فردی تلقی می شد، اکنون مورد پذیرش همگان قرارگرفته است.نظارت برفضای مجازی نیزازاین قاعده مستثنی نیست.اخیرا ابتکاری ازسوی جامعه ی مدنی آمریکا، تحت عنوان " اینترنت غیرجهادی" مطرح شده که درآن شخصیت های سرشناس جهانی، ازجمله برندگان جایزه نوبل، صاحبان صنعت اینترنت، هنرمندان وحقوقدانان عضو هستند. هدف این کمپین، شناسائی وحذف محتوای مجرمانه وخشونت آمیز از فضای مجازی واینترنت عنوان شده است. امید است باپیوستن همگان به کمپین مزبور،این حرکت مدنی، درکناراقدام دولتها،به پاکسازی عرصه ی اینترنت ازتبلیغات خشونت آمیز بیانجامد.
fmohammadhashemi@yahoo.com
برچسب:
نویسنده: مبین کوهی